Jakich informacji nigdy nie należy wysyłać do czatu AI?

Coraz więcej osób korzysta z AI, aby napisać wiadomość, wyjaśnić problem, przeanalizować dokument albo znaleźć pomysł na rozwiązanie konkretnej sytuacji. Czasami jednak, chcąc uzyskać bardziej precyzyjną odpowiedź, wklejamy do czatu znacznie więcej informacji, niż jest to naprawdę potrzebne.

To może być błąd. Nie każda informacja, którą można wpisać do rozmowy z AI, powinna się w niej znaleźć. Szczególnej ostrożności wymagają dane pozwalające zidentyfikować konkretną osobę, uzyskać dostęp do konta lub poznać jej sytuację finansową czy prywatną.

Problem: łatwo zapomnieć, że czat nie jest sejfem

Najczęstszy problem pojawia się wtedy, gdy ktoś chce szybko rozwiązać konkretną sprawę. Na przykład prosi AI o pomoc w napisaniu pisma i wkleja cały dokument razem z numerem PESEL, adresem, numerem telefonu czy numerem konta.

Inna osoba może przesłać zdjęcie dokumentu, ponieważ chce, aby chatbot odczytał z niego kilka informacji. Jeszcze ktoś inny może wkleić wiadomość otrzymaną z banku, firmy kurierskiej albo urzędu.

W takich sytuacjach warto zadać sobie jedno pytanie: czy AI naprawdę potrzebuje tej konkretnej informacji, aby odpowiedzieć na moje pytanie?

Jeżeli nie, najlepiej ją usunąć przed wysłaniem.

Jakich danych lepiej nie podawać?

Hasła i kody dostępu

To jedna z najważniejszych zasad. Nie należy wpisywać do czatu haseł do poczty elektronicznej, bankowości internetowej, mediów społecznościowych, sklepów internetowych ani innych kont.

Dotyczy to również kodów jednorazowych, kodów autoryzacyjnych, kodów odzyskiwania konta, kluczy API i innych danych umożliwiających dostęp do usługi.

Jeżeli chcesz zapytać, dlaczego logowanie nie działa, wystarczy opisać problem. Hasło nie jest potrzebne do wyjaśnienia błędu.

Dane karty płatniczej i rachunku bankowego

Numer karty, kod CVV/CVC, PIN, dane logowania do banku czy kody autoryzacyjne nie powinny trafiać do rozmowy z AI.

Podobnie należy uważać na wyciągi bankowe. Jeśli potrzebujesz pomocy w analizie wydatków, można usunąć nazwisko, numer rachunku, adres oraz inne informacje identyfikujące i pozostawić tylko potrzebne kwoty lub nazwy kategorii.

PESEL, numer dowodu i dane dokumentów

Zdjęcie dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy lub innego dokumentu może zawierać znacznie więcej informacji, niż początkowo zauważamy.

Może znajdować się tam imię i nazwisko, numer dokumentu, data urodzenia, adres, fotografia, podpis lub inne dane.

Jeśli AI ma pomóc na przykład poprawić treść pisma, zwykle nie potrzebuje całego dokumentu. Wystarczy wkleić samą treść po usunięciu danych osobowych.

Adres zamieszkania i dokładne dane lokalizacyjne

Sam fakt podania miasta nie musi być problemem, ale dokładny adres, numer mieszkania, informacje o codziennych godzinach nieobecności czy szczegółowy plan pobytu mogą niepotrzebnie ujawniać informacje o życiu prywatnym.

Jeśli pytasz o pogodę, remont, ogrzewanie czy przeprowadzkę, często wystarczy nazwa miasta lub regionu.

Prywatne informacje dotyczące innych osób

Warto pamiętać nie tylko o własnej prywatności.

Jeżeli chcesz poprosić AI o pomoc w napisaniu wiadomości dotyczącej członka rodziny, współpracownika lub znajomego, nie musisz podawać jego pełnego imienia i nazwiska, numeru telefonu czy innych danych pozwalających go jednoznacznie zidentyfikować.

Można napisać „mój współpracownik” albo „członek rodziny”. W wielu przypadkach odpowiedź będzie równie użyteczna.

Co zrobić, jeśli dokument jest potrzebny do analizy?

Nie zawsze trzeba rezygnować z pomocy AI. Najważniejsze jest ograniczenie ilości przekazywanych danych.

Przed wklejeniem dokumentu sprawdź, czy znajdują się w nim:

• imię i nazwisko,
• adres,
• numer telefonu,
• PESEL,
• numer dowodu lub paszportu,
• numer konta,
• podpis,
• dane innych osób,
• kody, hasła lub identyfikatory.

Jeśli nie są potrzebne do wykonania zadania, usuń je albo zastąp neutralnym oznaczeniem, na przykład „[IMIĘ]”, „[ADRES]” lub „[NUMER UMOWY]”.

To szczególnie przydatne podczas pracy z umowami, fakturami, pismami urzędowymi i dokumentami związanymi z pracą.

Co z informacjami zdrowotnymi?

Tutaj również warto zachować rozsądek.

Jeżeli chcesz zapytać o ogólne znaczenie danego terminu medycznego, nie ma potrzeby podawania pełnego imienia i nazwiska, adresu czy numeru dokumentacji.

Można opisać problem w sposób ograniczający identyfikację osoby. Trzeba jednak pamiętać, że AI nie zastępuje lekarza. W przypadku poważnych, nagłych lub nasilających się objawów właściwym rozwiązaniem jest kontakt z odpowiednim specjalistą lub pomocą medyczną.

Szczególnie ostrożnie należy traktować dokumentację zawierającą jednocześnie informacje zdrowotne i dane pozwalające jednoznacznie zidentyfikować pacjenta.

Prosta zasada: najpierw usuń, potem wklej

Dobrym nawykiem jest przygotowanie tekstu przed wysłaniem.

Krok 1: Zastanów się, czego dokładnie chcesz dowiedzieć się od AI.

Krok 2: Usuń informacje, które nie są potrzebne do odpowiedzi.

Krok 3: Zamień dane osobowe na neutralne oznaczenia.

Krok 4: Sprawdź jeszcze raz tekst lub zdjęcie przed wysłaniem.

Krok 5: Jeżeli dokument zawiera szczególnie poufne informacje, zastanów się, czy w ogóle potrzebujesz przesyłać go do AI.

Przykład: zamiast wysyłać całą umowę zawierającą dane stron, możesz napisać: „Czy ten zapis oznacza, że umowę można wypowiedzieć z miesięcznym okresem wypowiedzenia?” i wkleić wyłącznie odpowiedni fragment po usunięciu danych identyfikujących.

Najczęstsze błędy

Jednym z błędów jest wysyłanie zrzutu ekranu bez wcześniejszego sprawdzenia, co znajduje się w jego rogach. Na takim obrazie może być widoczny adres e-mail, nazwa użytkownika, numer telefonu, powiadomienie albo fragment innego dokumentu.

Drugim błędem jest przekonanie, że „to tylko tekst”. Tekst może zawierać bardzo dużo informacji. Kilka pozornie niegroźnych szczegółów połączonych razem może umożliwić rozpoznanie konkretnej osoby.

Błędem jest również przesyłanie całych dokumentów wtedy, gdy potrzebny jest tylko jeden akapit. Większa ilość danych nie zawsze oznacza lepszą odpowiedź.

Nie należy także wpisywać do AI tajnych kluczy technicznych tylko dlatego, że chatbot ma pomóc znaleźć błąd w kodzie. Klucz można zastąpić na przykład tekstem API_KEY.

Przydatne wskazówki, o których łatwo zapomnieć

Warto uważać na metadane plików. Niektóre zdjęcia i dokumenty mogą zawierać dodatkowe informacje techniczne, których użytkownik nie widzi bezpośrednio na ekranie.

Przed wysłaniem zdjęcia sprawdź również, czy w tle nie znajduje się tablica rejestracyjna, etykieta z adresem, list, dokument albo ekran komputera.

Jeśli AI ma poprawić tekst, zazwyczaj nie potrzebuje danych autora. Jeśli ma pomóc stworzyć odpowiedź na reklamację, niekoniecznie potrzebuje numeru klienta.

Najważniejsza zasada brzmi: przekazuj AI minimum informacji potrzebnych do wykonania konkretnego zadania.

Nowa rzecz, którą warto zapamiętać

Są cztery rzeczy, o których wiele osób nie myśli przed wysłaniem informacji do AI.

Po pierwsze, połączenie kilku zwykłych danych może być bardziej wrażliwe niż każda z nich osobno. Miasto, zawód, dokładna data wydarzenia i charakterystyczny szczegół mogą razem wskazywać konkretną osobę.

Po drugie, zdjęcie może ujawnić więcej niż tekst. Nawet jeśli fotografowany dokument nie jest głównym tematem pytania, w tle może znajdować się dodatkowa informacja.

Po trzecie, nie trzeba usuwać całego dokumentu, aby chronić prywatność. Często wystarczy pozostawić tylko fragment potrzebny do rozwiązania problemu.

Po czwarte, najbezpieczniejsza informacja to taka, której nie wysłano bez potrzeby. Maskowanie danych jest przydatne, ale jeszcze lepiej od początku nie przekazywać zbędnych szczegółów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można wysłać AI numer telefonu?

Jeżeli nie jest potrzebny do wykonania zadania, lepiej go nie podawać. Do napisania wiadomości lub poprawienia tekstu numer telefonu zwykle nie jest potrzebny.

Czy można wkleić fragment umowy?

Tak, ale najlepiej ograniczyć się do fragmentu istotnego dla pytania i wcześniej usunąć dane osobowe oraz inne poufne informacje.

Czy można wysłać zdjęcie dokumentu, aby AI go wyjaśniło?

Technicznie może to być możliwe, ale przed wysłaniem warto zasłonić dane, które nie są potrzebne do analizy. Jeżeli wystarczy kilka zdań, bezpieczniej jest przepisać tylko ten fragment.

Czy AI potrzebuje mojego nazwiska, aby napisać wiadomość?

Zwykle nie. Możesz użyć oznaczenia „[imię]” albo po prostu pominąć nazwisko.

Co zrobić, jeśli przypadkowo wysłałem poufne dane?

Nie panikuj, ale potraktuj sytuację poważnie. Jeżeli wysłane zostało hasło, kod dostępu lub klucz bezpieczeństwa, rozważ jego zmianę lub unieważnienie zgodnie z zasadami danej usługi. W przypadku danych finansowych lub dokumentów tożsamości warto również skontaktować się z właściwą instytucją, jeśli sytuacja tego wymaga.

Podsumowanie

AI może być bardzo pomocne w pracy, nauce i codziennych sprawach, ale nie musi znać całej historii ani wszystkich danych użytkownika.

Przed wysłaniem informacji warto zatrzymać się na kilka sekund i sprawdzić, czy naprawdę jest ona potrzebna. Hasła, kody dostępu, dane kart, numery dokumentów i inne szczególnie poufne informacje należy trzymać poza rozmową.

Najprostsza zasada jest jednocześnie najbardziej praktyczna: jeśli AI może odpowiedzieć na pytanie bez danej informacji, nie wysyłaj jej.